Polski notariat ma długą i bogatą historię. Papież Marcin IV w 1284 r. upoważnił arcybiskupa gnieźnieńskiego do mianowania dwóch notariuszy publicznych. W następnych latach podobne upoważnienia otrzymywali inni biskupi. Najstarszy znany polski dokument notarialny pochodzi z 1287 r. Do rozwoju polskiego notariatu publicznego przyczyniły się - szczególnie w XIV w. - procesy, jakie Polska prowadziła przed sądem papieskim z Zakonem Krzyżackim. Wymagano przy nich wielu pisemnych dokumentów, czyli tzw. instrumentów notarialnych.

W XV wieku wprowadzono obowiązek wpisywania do akt sadów ziemskich wszystkich transakcji dotyczących nieruchomości. Rozpoczął się też rozwój polskiej hipoteki, a w 1588 r. wydany został nakaz wpisywania jej do ksiąg sądowych. Mniej więcej w tym samym czasie wyłoniła się tzw. regentura, zwana też rejenturą, czyli notariat świecki. Pierwsza wzmianka o rejencie w kancelarii grodzkiej pochodzi z 1601 r.

Współczesny polski notariat zaczął kształtować się po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. Należy jednak wspomnieć, że polscy prawnicy wykonywali ten zawód na terenach pozostających pod rządami państw zaborczych. Zawód notariusza należał do wysoce cenionych, przyczyniał się do zachowania tradycji polskiego ziemiaństwa i kupiectwa.

Po uzyskaniu niepodległości rozpoczęto przygotowania do unifikacji przepisów w dziedzinie obrotu prawnego - obrót ten oparty był o systemy prawa cywilnego, obowiązujące na terenach zaborów. Powstały nowe akty prawne, które pozwalały na stworzenie jednolitego i wyłącznie polskiego systemu prawa cywilnego. I tak w 1933 r. powstał kodeks zobowiązań i prawo o spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, w 1934 r. - kodeks handlowy, w 1936 zaś polskie prawo wekslowe i czekowe.

Rozporządzenie prezydenta RP z 27 października 1933 r. wprowadziło w życie pierwsze polskie Prawo o notariacie. Notariusz stał się wykonawcą wolnego zawodu. Dla podkreślenia znaczenia jego funkcji, czynności notariusza określone zostały jako czynności publiczne, a dokumenty notarialne jako zaopatrzone w znamię wiary publicznej. Przedwojenny notariat miał silny samorząd. Jego organami były izby notarialne. czynności nadzorcze nad notariatem wykonywały rady izb notarialnych oraz prezesi sądów apelacyjnych i okręgowych.

Kandydat na stanowisko notariusza musiał mieć co najmniej 30 lat, ukończone studia prawnicze i 5-letnią aplikację notarialną, uzyskać powołanie na asesora notarialnego i zdać egzamin notarialny. W 1938 r. w Polsce było 7 izb notarialnych, działało 824 notariuszy.

25 maja 1951 r. Sejm uchwalił nowe Prawo o notariacie, które zlikwidowało wolny notariat w Polsce, a co za tym idzie samorząd notarialny. Notariusze jako urzędnicy państwowi mogli się zrzeszać, jeżeli istniała taka potrzeba, w ramach istniejącego już związku zawodowego urzędników państwowych.

Państwowe Biura Notarialne były organami państwowymi, działającymi pod nadzorem Ministerstwa Sprawiedliwości. Warto jednak podkreślić, że dobre tradycje pozwoliły uniknąć w notariacie państwowym nierównego traktowania stron czynności notarialnych. Jedynie tam, gdzie wyraźny przepis ówczesnego prawa przyznawał skarbowi państwa i jednostkom gospodarki uspołecznionej określone uprawnienia, dawano temu wyraz w akcie notarialnym, jednakże bez działania na szkodę podmiotów uczestniczących przy czynnościach notarialnych.

W okresie obowiązywania ustawy z 1951 r. czynności notarialne uzupełniano czynnościami sądowymi w postępowaniu spadkowym, nakazowym i upominawczym. W 1964 r. państwowemu notariatowi przekazano prowadzenie ksiąg wieczystych.

Na początku lat 80. w środowisku notariuszy zaczęły pojawiać się postulaty prywatyzacji zawodu. Powstawały zespoły dyskusyjno-inicjatywne, w których omawiano projekty nowego prawa o notariacie. Szczególnie aktywnie działały środowiska notariuszy regionu wielkopolskiego i krakowskiego. Stan wojenny przerwał te działania.

Podstawą projektu nowego prawa o notariacie z 1 lipca 1989 r., były materiały przygotowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości oraz postulaty środowiska notariuszy. Ustawa wprowadziła możliwość wykonywania zawodu nie tylko w Państwowym Biurze Notarialnym, lecz także w indywidualnych kancelariach, prowadzonych jeszcze przez notariuszy państwowych, ale już we własnym lokalu i na własny rachunek.

Zmiany polityczne umożliwiły powołanie 23 lutego 1991 r. w Poznaniu Stowarzyszenia Notariuszy RP, jako dobrowolnej organizacji społeczno-zawodowej. Podstawowym celem Stowarzyszenia jest nawiązywanie do tradycji i wspieranie samorządu notarialnego w ochronie prestiżu i dobrego imienia naszego zawodu. Stowarzyszenie wydaje miesięcznik "REJENT".

Gdy na przełomie kwietnia i maja 1993 r. odbywał się w Poznaniu I Kongres Notariuszy Rzeczypospolitej Polskiej, cały notariat był już sprywatyzowany. Wykorzystano przy tym doświadczenia innych notariatów europejskich i wsparcie Międzynarodowej Unii Notariatu Łacińskiego, do której Polska należy od 1992 r. W 1995 r. w Berlinie Wolfgang Żmudziński, prezes Stowarzyszenia Notariuszy RP, wybrany został do Rady Stałej Międzynarodowej Unii Notariatu Łacińskiego. Prezes KRN Marek Kolasa jest zaś członkiem rzeczywistym Rady Stałej Unii. Polskie Prawo o notariacie stało się wzorem dla prywatyzujących się notariatów Europy Środkowej i Wschodniej.

Prawo o notariacie reaktywowało samorząd, który jest korporacją zawodową, a wiec obowiązkową dla notariuszy. W Polsce działa 11 izb, ich siedziby znajdują się w Warszawie, Poznaniu, Wrocławiu, Krakowie, Katowicach, Gdańsku, Białymstoku, Lublinie, Szczecinie, Rzeszowie i Łodzi. Podział ten pokrywa się z podziałem sądownictwa apelacyjnego. Co trzy lata notariusze poszczególnych izb wybierają władze i organy samorządowe oraz delegata do KRN. Prezesem Krajowej Rady Notarialnej trzeciej, obecnej kadencji, jest Marek Kolasa, notariusz z Poznania.

Odchodząc od struktur państwowych, notariat przejął wiele obowiązków wykonywanych przez ministra sprawiedliwości. Kierunki działalności samorządu notarialnego zostały nakreślone na I Kongresie w Poznaniu. Dotyczą one kontaktów zagranicznych (współpraca z Radą Europy i Międzynarodową Unią Notariatu Łacińskiego, udział w kongresach i sympozjach naukowych organizowanych przez te instytucje lub ich wyspecjalizowane komisje, współpraca z notariatami innych państw) oraz działalności wewnętrznej (zagadnienia związane z wykonywaniem zawodu notariusza).